Kulakta dolgunluk, tıkanıklık, basınç hissi veya uçak yolculuğunda kulakların açılmaması gibi şikâyetler yaşıyorsanız, bunun altında östaki disfonksiyonu yatıyor olabilir. Toplumda oldukça sık görülen bu durum, çoğu zaman basit bir nezleye bağlansa da tedavi edilmediğinde işitme sorunlarına kadar ilerleyebilir. Bu yazıda östaki disfonksiyonu nedir, neden olur, belirtileri nelerdir ve nasıl tedavi edilir tüm yönleriyle ele alıyoruz.
Östaki Disfonksiyonu Nedir?
Östaki tüpü, orta kulak ile geniz arasında yer alan ve orta kulak basıncını dengeleyen ince bir kanaldır. Normalde yutkunma, esneme veya çiğneme sırasında açılıp kapanarak orta kulaktaki hava basıncını dengeler.
Östaki disfonksiyonu, bu tüpün yeterince açılamaması ya da görevini tam yapamaması durumudur. Sonuç olarak orta kulakta negatif basınç oluşur ve kişi kulakta dolgunluk, tıkanıklık veya işitme azlığı hisseder.
Östaki Tüpünün Görevleri Nelerdir?
Östaki tüpünün üç temel görevi vardır:
- Orta kulak basıncını dış ortamla dengelemek
- Orta kulakta biriken sıvının genize boşalmasını sağlamak
- Orta kulağı enfeksiyonlardan korumak
Bu görevlerden biri aksadığında östaki disfonksiyonu gelişebilir.
Östaki Disfonksiyonu Neden Olur?
Östaki disfonksiyonu pek çok farklı nedene bağlı gelişebilir. En sık karşılaşılan nedenler şunlardır:
En Yaygın Nedenler
- Üst solunum yolu enfeksiyonları
- Alerjik rinit
- Sinüzit
- Geniz eti büyümesi (özellikle çocuklarda)
- Burun septum deviasyonu
- Reflü hastalığı
Uçak Yolculuğu ve Basınç Değişimi
Uçak iniş ve kalkışlarında ani basınç değişimleri östaki tüpünü zorlayarak şikâyetleri belirginleştirebilir.
Östaki Disfonksiyonu Belirtileri Nelerdir?
Östaki disfonksiyonu olan hastalarda belirtiler kişiden kişiye değişebilir. En sık görülen şikâyetler:
- Kulakta dolgunluk ve basınç hissi
- Kulakta tıkanıklık
- İşitmede azalma
- Kulaktan ses gelmesi (çıtırtı, patlama hissi)
- Uçak yolculuğunda veya dağa çıkarken kulak ağrısı
Bu belirtiler özellikle nezle, grip veya alerji dönemlerinde artış gösterir.
Östaki Disfonksiyonu Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı genellikle kulak burun boğaz muayenesi ile konur. Gerekli durumlarda:
- Timpanometri
- Odyometri (işitme testi)
- Burun ve geniz değerlendirmesi yapılabilir. Erken tanı, kalıcı işitme problemlerinin önlenmesi açısından oldukça önemlidir.
Östaki Disfonksiyonu Tedavisi Nasıl Yapılır?
Tedavi, altta yatan nedene göre planlanır.
Medikal Tedavi
- Alerji ilaçları
- Burun spreyleri
- Antihistaminikler
- Reflü tedavisi
Destekleyici Yöntemler
- Burun yıkama
- Sakız çiğneme, yutkunma egzersizleri
- Basınç dengeleyici egzersizler
İleri Durumlar
Uzun süren ve tedaviye yanıt vermeyen vakalarda kulak tüpü veya balon östakoplasti gibi cerrahi yöntemler gündeme gelebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Eğer kulak dolgunluğu ve işitme azalması 2–3 haftadan uzun sürüyorsa, mutlaka bir kulak burun boğaz uzmanına başvurulmalıdır. Erken müdahale, komplikasyon riskini ciddi oranda azaltır.
Prof. Dr. Berna Uslu Coskun